Dawny miasto Busk

 

Dawny miasto Busk

Materiały są nadane Panem Tadeusz Cwen i Panem Adolf Zabuski - byłymi mieszkańcami Buska



 

Od autorow: Chcialoby sie  ... ocalic od zapomnienia, moze to zaciekawi ...


Historia  Buska - Podzamcze

 

" W artykule p. t. Miasto Busk- Wenecja polska , Dziennik Literacki redagowany we Lwowie w 1866 roku , rocznik XV , Nr. 44 owczesny krajoznawca i milosnik Buska Antoni Schneider pisze :

W 1592 roku za panowania starosty S. Gorki zbudowano dwor na Podzamczu , odnowiono starodawne zamczysko na  k e m p i e , nad Peltwa , oraz zbudowano mieszkania dla podstarosty z kancelaria na Srednim Miescie , obok kosciola Sw. Ducha .

tamze :

Oprocz poczatkowo S t a r e g o miasta , powstalo tak zwane S r e d n i e miasto / tzw Fabryka /

N o w e miasto i za starostwa Jablonowskich czwarte miasto J a b l o n o w - M u r y . Oprocz tych czesci miasta istniala po nad korytem Peltwy , takze k e m p a zamkowa , nawkolo woda oblana"

 

Pierwsza wzmianka o Busku (Bużesku) pochodzi z roku 1097, chociaż miasto powstało o wiele wcześniej. Było ono centrum plemienia Bużan, które razem z innymi plemionami wołyńskimi i halickimi (Biali Chorwaci, Ulicze, Tywierce) w XI-XII wiekach założyło podstawy ruskiego etnosu Ukrainy Zachodniej. Busk był stolicą księstwa, potem wszedł do Bełskiej części państwa Halicko-Wołyńskiego, później przeszedł pod władzę książąt mazowieckich. W 1411 roku książe Ziemowit nadał miastu prawo magdeburskie. W latach 60-tych Busk podporządkowany został królom polskim, którzy w ciągu wieków XV i XVI nadali miastu szereg przywilejów. Od 20.11.1582r. Busk stał się wolnym miastem królewskim, które w czasach austriackich było centrum dystryktu, od 1782 roku wchodziło do okręgu Brody, od roku 1789 - okręgu złoczowskiego, a w latach 1867-1939 do powiatu Kamionka Buska. Od roku 1940 (z wyjątkiem lat 1963-1966) Busk jest centrum rejonu.

  Pierwszy kościół w Busku - św. Stanisława w Starym Mieście zbudowano na przełomie XIV - XV wieków za księcia Ziemowita (prawdopodobnie wtedy założono parafię katolicką). świątynię w XVI wieku zniszczyli Tatarzy i w roku 1504 w Nowym Mieście zbudowano nowy kościół Najświętszej Maryi Panny. Według innych źródeł (mniej przekonujących), świątynię w Nowym Mieście zbudowano prawie jednocześnie z kościołem w Starym Mieście i parafialną została ona w roku 1486. 

  Dnia 01.01.1564 roku król Zygmunt August wznowił fundację parafii, którą podniesiono do rangi prepozytury. W latach 50-tych XVII wieku miasto zniszczyli Kozacy Bogdana Chmielnickiego, między innymi spalono kościoły św. Stanisława i parafialny. Wkrótce odbudowano (z drewna) tylko świątynię św. Stanisława, która do końca XVIII wieku pełniła rolę kościoła parafialnego (na miejscu dawnego kościoła Najświętszej Maryi Panny powstał tak zwany stary cmentarz). 

  

 

 

  Dnia 03.10.1765r. król Stanisław August ofiarował teren pod nowy kościół i dom parafialny, a w 1769 roku ówczesny proboszcz ks. Szczepan Mikulski rozpoczął budowę nowego kościoła. Dnia 1 września 1780 roku nową świątynię konsekrowano, jak i poprzednią pod wezwaniem św. Stanisława biskupa i męczennika. Razem z kościołem powstały również plebania, wikarówka i szpital. 30.05.1814 roku pożar zniszczył część miasta i między innymi kościół parafialny, odnowiony dopiero w 1838 roku. Zaś po pożarze w 1849 roku, który spowodował znaczne szkody w mieście i w świątyni, nabożeństwa trzeba było przenieść do cerkwi greckokatolickiej. Kościół z plebanią i wikarówką udało się odnowić w 1856 roku. 

  

 

 

  świątynia miała pięć ołtarzy, boczne: św. Stanisława, św. Jana Nepomucena, Najświętszej Maryi Panny i św. Antoniego z Padwy. W głównym ołtarzu znajdowała się rzeźba Trójcy Przenajświętszej, i cudowny obraz Matki Bożej Różańcowej [7]. Obraz ten, podarowany przez Jerzego Wiśniowieckiego w roku 1608 kościołowi oo. dominikanów, 31.12.1661r. został poświęcony przez biskupa pomocniczego Stefana Charbickiego. Po zamknięciu klasztoru, obraz przeniesiono do kościoła parafialnego. 

 

 

 

  Od roku 1593 parafia buska należała do dekanatu w Dunajowie (Złoczowie), a w 1765 roku została ośrodkiem dekanalnym, do którego weszło 10 parafii z ogólną liczbą wiernych ponad 8 tysiący. W drugim dziesięcioleciu XIX wieku ponad 3 tysiące buskich parafian mieszkało w ok. 30 sąsiednich wsiach. Księża proboszczowie Michał Błączyński (lata 30-te), Mikołaj Sokołowski (lata 40-60-te) i Ludwik Kisielewski (lata 70-te) obsługiwali ponad 4 tysiące wiernych. W latach 80-tych pod opieką proboszcza ks. Antoniego Kiernika było pięć i pół tysiąca parafian z miasta i ok. 20 wsi. W latach 1900-1913 duszpasterzem 7 do 8,5 tysiąca wiernych był proboszcz ks. Kazimierz Aktyl, a w latach 1922-1944 - proboszcz ks. Adalbert Stuglik. Od lipca 1939 roku i po likwidację parafii, wikarym był tu przyszły opolski biskup pomocniczy Antoni Adamiuk.

 

 

 

  W latach 1944-1946 część parafian razem z księżmi wyjechała do Polski. Wśród paramentów kościelnych, które zabrali ze sobą, był cudowny obraz Matki Bożej Różańcowej [7] (dziś znajduje się w kościele w Nowym Bruśnie koło Lubaczowa). świątynię buską, w której za czasów sowieckich była filmoteka, oddano rzymskokatolikom w 1990 roku. W roku 1991 biskup pomocniczy Rafał Kiernicki OFMConv poświęcił kościół i rozpoczęto odbudowę świątyni. Dnia 08.02.1992r. świątynia [1, 2, 3, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13] została na nowo otwarta dla wiernych. Do parafii, którą obsługują księża saletyni obecnie należą też Olesko i Stojanów.

 

 

 

  Kościół (i klasztor) oo. dominikanów zbudowany w Nowym Mieście na początku XVIIw. dzięki Jerzemu Wiśniowieckiemu po zniszczeniu w 1654r. przez Kozaków odbudowano. Jednak 14.04.1787r. został zamknięty przez Austriaków (świątynię wykorzystywano nie według przeznaczenia, część budynków rozebrano). Na miejscu zrujnowanego przez Kozaków kościoła św. Ducha w średnim Mieście zbudowano kaplicę nagrobkową Mijerów, potem - Badenich [14].

 

 

 

 



Обновлен 12 ноя 2013. Создан 01 авг 2013



  Комментарии       
Имя или Email


При указании email на него будут отправляться ответы
Как имя будет использована первая часть email до @
Сам email нигде не отображается!
Зарегистрируйтесь, чтобы писать под своим ником